ZACHEŁMIE - rys historyczno-kulturowy
Początki wsi Zachełmie (Saalberg) przypadają na II połowę XVII wieku.
Pokój Westfalski zakończył w 1648 jedną z najbardziej krwawych,
wyniszczających wojen, jakie przetoczyły się przez Europę.
W Czechach, gdzie wydarzenia z wiosny 1618 zapoczątkowały tę wojnę,
  nazwaną przez historyków trzydziestoletnią, miejscowa ludność wyznania protestanckiego poddawana była ze strony panujących tam Habsburgów
masowym represjom i szykanom, co zmuszało ich do szukania schronienia
poza krajem, także po północnej stronie Sudetów, które to ziemie przypadły po wojnie protestanckim Prusom. Kilka istniejących do dziś, starych domów wiejskich
w Zachełmiu, przypomina swą architekturą tamte, odległe już, czasy.
Czeski jednak epizod w historii naszej wsi nie trwał zbyt długo.
Już w połowie, bowiem XVIII w zaczęli Czesi powracać w swe strony, zaś ich
miejsce zajęła w większości protestancka ludność pochodzenia niemieckiego.
Z osady czeskich drwali szybko też Zachełmie przekształciło się w wieś rolniczo-pasterską. XIX wiek jest okresem dalszego rozwoju miejscowości, zaś w drugiej połowie tego wieku obserwuje się początki rozwoju jej funkcji turystycznych. Pojawiają się przykłady architektury tyrolskiej (Waldheimat, Kaiser Wilhelm-Baude)
a także z innych obszarów Niemiec, lecz zabudowa nadal pozostała rozproszona i świetnie wkomponowana w przyrodę.

Do roku 1945 Zachełmie stanowiło bardzo popularny w całych Niemczech
„Luftkurort" (miejscowość wypoczynkową),zdolną jednorazowo zakwaterować
grubo ponad 600 kuracjuszy. Znana była m.in. z najwyżej w Europie położonego basenu kąpielowego, z którego do dzisiaj - niestety - niewiele pozostało.
Po wojnie, gdy państwo przejęło wszystkie obiekty o charakterze pensjonatów,
willi czy hoteli, przeznaczono je do wykorzystania, jako ośrodki kolonijno -
wczasowe i w takim charakterze w większości były użytkowane aż do przemian, jakie przyniósł rok 1989. Pojawili się nowi właściciele, którzy pieczołowicie obiekty
te restaurują, przywracając bądź ich funkcje usługowe lub też wykorzystując je,
jako domy dla swych rodzin.

Zachełmie, dzięki swemu położeniu oraz bliskości jakże bogatej tutaj natury,
zawsze przyciągało i przyciąga ludzi nietuzinkowych. Już w roku 1917 osiadł
tutaj Alfred Wilm (dzisiejsza Agro-Tour-Farm), jeden z wybitniejszych uczonych niemieckich, odkrywca duraluminium, cennego stopu metali, który do dzisiaj
znajduje szerokie zastosowanie w technologii lotniczej. Jego brat, Bernhard,
filozof, pisarz, pasjonat pszczelarstwa, który również tu mieszkał, zainspirował mieszkańców Zachełmia (pocz. XX w.) do stworzenia unikalnego stroju ludowego, który już wkrótce stał się bardzo popularny w całej prawie Kotlinie Jeleniogórskiej. Jego autorstwa są m.in. "Saalberger Hemden", tzw. "koszule zachełmiańskie", przepięknie zdobione haftem i będące nieodłącznym składnikiem stroju
ówczesnych mieszkańców.

Po wojnie także mieszkali tu wybitni ludzie, spośród których warto wymienić polskiego kompozytora, autora baletu narodowego "Pan Twardowski"- Ludomira Różyckiego. Bywał tu również Władysław Kędra, wybitny polski pianista,
laureat III Międzynarodowego Konkursu im. Fryderyka Chopina w Warszawie.
Obecnie nasza wieś rozwija się w kierunku turystycznym. Jest tu kilka
gospodarstw agroturystycznych, hotel, sklep spożywczy. Położenie Zachełmia sprzyja pieszym wypadom w wyższe partie Karkonoszy a krzyżujące się tutaj
liczne szlaki turystyczne zaprowadzą np. do pobliskiej, XIII-wiecznej warowni "Chojnik", bądź do malowniczego wodospadu na potoku Podgórnej w Przesiece.
Amatorzy rowerów górskich mają do dyspozycji liczne ścieżki rowerowe, które przebiegając w ścisłej otulinie Karkonoskiego Parku Narodowego dadzą okazję poznania unikalnych walorów przyrodniczych tego zakątka.

Zimą, jeżeli pokrywa śnieżna pozwoli - można rozkoszować się pięknymi
pejzażami i przeżywać niezapomniane chwile podczas kuligów, jakie mieszkańcy oferują przyjezdnym. Blisko stąd także do znanych ośrodków narciarskich, jak Karpacz, Szklarska Poręba czy Jakuszyce. To tylko nieliczne z bardzo wielu powodów, dla których warto nas odwiedzić.

Serdecznie zapraszamy do Zachełmia.
   
  Powrót do strony *Atrakcje*